به نقل از روابط عمومی بانک ملی ایران، اوراق صکوک بهعنوان یکی از ابزارهای مالی اسلامی، با رعایت موازین شرعی طراحی شدهاند و دارندگان آن بهطور مشاع، مالک بخشی از دارایی یا منافع حاصل از آن خواهند بود. این اوراق که جایگزینی مشروع برای اوراق قرضه در نظام بانکی اسلامی به شمار میروند، با هدف تامین مالی پروژههای مختلف منتشر شده و از طریق بورس اوراق بهادار به فروش میرسند.
صکوک به درخواست اشخاص حقوقی و بر پایه داراییهای منقول یا غیرمنقول منتشر میشود و پس از عرضه در بازار سرمایه، منابع حاصل از فروش آن توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به حساب شرکت متقاضی واریز میشود.
بانک ملی ایران در این فرآیند با پذیرش مسئولیت تضمین پرداخت اصل و سود اوراق، زمینه اعتماد سرمایهگذاران را فراهم کرده و به تسهیل فرآیند تامین مالی کمک میکند.
این اوراق دارای ارزش مالی یکسان هستند و قابلیت معامله در بازار سرمایه را دارند. همچنین سود دورهای به آنها تعلق میگیرد و سرمایهگذاران از پشتوانه تضمینشده بانک برای دریافت اصل سرمایه و سود خود برخوردارند.
انواع صکوک بر اساس ساختار مالی و نوع قرارداد اسلامی طراحی شدهاند و شامل موارد متعددی مانند «صکوک اجاره»، «صکوک مرابحه»،«صکوک منفعت»،«صکوک سلف موازی استاندارد»،«صکوک خرید دین»،«صکوک رهنی»، «صکوک وکالت» و «اوراق مشارکت»است. هر یک از این انواع به شرکتها امکان میدهد تا با توجه به نیازهای مالی و نوع دارایی، منابع لازم را جذب کنند.
انتشار صکوک مزایای متعددی برای شرکتهای متقاضی تامین مالی به همراه دارد. این ابزار موجب اتصال بازار پول و سرمایه شده و امکان جذب منابع مالی با مقیاس بالا را فراهم میکند. شرکت بانی میتواند از طریق این روش، داراییهای غیرنقد یا کمنقدشونده خود را به منابع مالی نقد تبدیل کرده و نقدینگی خود را افزایش دهد. علاوه بر این، صکوک امکان تامین مالی بلندمدت در بازههای سه تا پنج ساله را مهیا میسازد و بازپرداخت اصل اوراق نیز در پایان دوره انجام میشود.
با وجود انتقال مالکیت دارایی موضوع اوراق، شرکت بانی همچنان میتواند از آن دارایی بهرهبرداری کند. همچنین اتصال این اوراق به دارایی واقعی باعث کاهش ریسک انتشار و در نتیجه کاهش هزینههای تامین مالی میشود. سود حاصل از سرمایهگذاری در صکوک نیز برای خریداران معاف از مالیات است که این موضوع به جذابیت بیشتر آن در بازار سرمایه منجر شده است.
بانک ملی ایران با ایفای نقش کلیدی در این حوزه، گام مهمی در توسعه تامین مالی اسلامی برداشته و توانسته مسیر تازهای برای حمایت از تولید و رشد اقتصاد ملی فراهم آورد.
